تاریخ انتشار :جمعه ۳ اردیبهشت ۸۹.::. ساعت : ۴:۴۷ ب.ظ

سبزی کوهی،تره محلّی و …

روزهای بهاری سبزی کوهی یا سبزی محلی زیاد پیدا میشه.شاید این سوغات محلی برای شما هم رسیده باشه،یا قراره برای شما هم از این محصولات طبیعی برسه.سبزی هایی که در دامن طبیعت رشد کرده اند.بدون هیچ کود و سم و آبی،دست پروردگار عالم آن ها را پرورش داده و خواص آن ها هم طبیعی هست. 

گیاهانی كه طبیعت باسخاوت دراختیار موجودات زنده قرار می دهد، آنقدر متنوع و گوناگون است كه برای شناسایی باید آن ها را برحسب كاربرد و ویژگی های فصلی و اقلیمی به دسته ها و گونه های مختلف دسته بندی كرد. بهار فصل رشد و رویش گیاهانی است كه بیشترین كاربرد را از نظر دارویی و غذایی در طب سنتی و غذاهای محلی و سنتی داراست.در میان گیاهانی كه در بهار می رویند و رشد می كنند، سبزی های صحرایی به لحاظ ویژگی های خاص خود در درمان های خانگی و آشپزخانه ممتاز هستند.
برخی از سبزی های صحرایی در غذاهایی مانند: آش، كوكو، پلو، كوفته و سالاد مورداستفاده قرار می گیرند و بخشی از آن ها به عنوان درمان دارویی، تقویت كننده، آرام بخش و در مصارف بهداشتی و آرایشی كاربرد دارند. سبزیجات صحرایی طیف گسترده ای از گیاهان هستند كه در مناطق مختلف و با نام های متفاوت شناخته و مورداستفاده قرار می گیرند و بومی منطقه خودند.                      سبزی کوهی-محلی روستای خُرّمکوه

نام های محلی سبزی های کوهی در روستای خُرّمکوه:چاکه سیره ، پونه، پیازه ، کجه لخسه ، شِنگ ، پینه ، الش ، کنگل ، کلکس ، کی کیج ، روغن تری ، اُوِّتری

در ادامه خواص کنگر و خواص پونه را با هم مرور می کنیم.

آشنایی با خواص كنگر
 آشنایی با خواص خوراکی‌ها- كنگر  انواع مختلفی شامل كنگر معمولی و كنگر فرنگی یا همان آرتیشودارد.باتوجه به این كه دركشورمامصرف كنگرمعمولی رواج بیشتری داشته وشناخته‌‌شده‌تر    است ما در اینجا به خواص این سبزی فصل می‌پردازیم.كنگر معمولی گیاهی است خودرو با برگ‌های خاردار و ساقه‌های ضخیم شبیه به كرفس كه از آن در پخت سوپ، خورش و حتی به‌صورت خام در سالاد استفاده می‌كنند.البته باتوجه به اینكه برگ‌های آن تیغ‌های ریز و تیزی دارند، هنگام پاك‌كردن مراقب دستان خود باشید؛ پس بهتر است از دستكش استفاده كنید.كنگر طبیعتی گرم و خشك دارد و به همین علت آن را با ماست نیز می‌خورند و در ضمن برای آن دسته از افرادی كه گرم‌مزاج هستند، خوردن آن توصیه می‌شود. علاوه بر این، كنگر منبع غنی پتاسیم است.

خواص درمانی

كنگر ضدعفونی‌كننده، اشتهاآور، تب‌بر و هضم‌كننده غذاست و درضمن، مصرف آن باعث تقویت دستگاه گوارش می‌شود. این گیاه و به‌خصوص برگ آن ادرارآور و نیروبخش است و در ضمن قلب را نیز تقویت می‌كند.
 كنگر در درمان یرقان، نارسایی كبد و كم‌خونی مؤثر بوده و از كبد در برابر سموم شیمیایی محافظت می‌كند. محققان معتقدند وجود ماده‌ای به نام سینارین در عصاره برگ كنگر، باعث كاهش كلسترول و تری‌گلیسیرید خون می‌شود. در ضمن همین ماده به همراه ماده دیگری به نام اسید كافئیك موجود در كنگر، كبد را در برابر عفونت حفظ می‌كنند.

توجه: چه كسانی بهتر است كنگر نخورند؟

 افرادی كه ناراحتی‌های كلیوی و كبدی شدید دارند از مصرف برگ كنگر پرهیز كنند.

 زنان باردار و كودكان

 باتوجه به اینكه كنگر باعث انقباض كیسه‌صفرا می‌شود، افرادی كه سنگ كیسه‌صفرا دارند، از خوردن آن صرف‌نظر كنند.

 سبزیجات صحرایی طیف گسترده ای از گیاهان هستند كه در مناطق مختلف و با نام های متفاوت شناخته و مورداستفاده قرار می گیرند و بومی منطقه خودند. اما گروهی از آن ها كه در بیشتر مناطق وجود و در مصارف غذایی عمومیت بیشتری دارند، عبارتند از:
    – بابونه
    – پونه و پونه كوهی
    – شاهی آبی یا علف چشمه (بولاق اوتی)
    – چای كوهی (توكلیجه) یا سبزی كوفته
    – شنگ
    – غازایاقی
    – سوسنبر (نعنای فلفلی)
    – تره بیابانی
    – مرزه كوهی
    – والك
   

 خواص دارویی تره کوهی

ضد عفونی كننده روده‌ها و مدر است و برای معالجه رماتیسم و بیماریهای كبدی مفید است. ضماد آن برای نرم كردن ورمها مفید است. ترشح ادرار و حیض را زیاد می‌كند و قاعده‌آور است. جوشانده یا پخته شده آن با جو برای درد سر, سینه, تنگی نفس و پرورده تره با سركه در باز كردن گرفتگی كبد و طحال و خوردن برگ پخته آن برای بواسیر مفید است برای خشك كردن رطوبتهای رحم مفید است. ضماد آن باسماق برای مخملك و زگیل و با نمك برای التیام زخمهای بر مفید است. خوردن آن بینائی چشم را كاهش می‌دهد.

خواص پونه کوهی
گیاهی است خوشبو شبیه مشخصات نعناع و پونه و خالواش که بطور خودرو و در جاهای خشک و زمین های شن زار و دامنه کوهها می روید.در این گیاه مواد چربی و قند تانن و فنول وجود دارد عطر مطبوع ان به علت وجود اسانسی به نام سیمن می باشد که از اویشن و اکالیپتوس وزیره هم به دست می اید.
10 تا 20 گرم ساقه های خشک پونه کوهی را در یک لیتر اب دم کنید .اب صاف ان را یک استکان قبل از غذا میل نمایید از اب دم کرده ان (کمی گرم باشد) در ایام ناراحتی های عصبی با این اب شستشو نمایید و این عمل را تا بهبودی کامل ادامه دهید .نام علمی پونه از واژه لاتین « پولكس» به معنای شپش مشتق شده است. رومیان قدیم، از پونه برای دفع شپش استفاده میكرده اند و برای این كار یا آنها را در اتاق آلوده میسوزانیده اند و یا روی رختخواب میپاشیدند. مالیدن برگهای تازه ی پونه بر روی پوست، حشرات را دفع كرده و حیوانات دست آموز خانگی را از آلوده شدن به شپش حفظ میكند. برای دفع كنه و حشرات، میتوان در محل آغل حیوانات پونه پاشید و یا اینكه با یك جوشانده ی پونه حیوانات را شستشو داد.
در گذشته های دور، برای دوره ماهانه عقب افتاده و تنظیم آن از پونه استفاده میشده است. در نوشته های كلپپر در قرن هفدهم آمده است: ” جوشانده ی گیاه پونه را بنوشید تا پریود عقب افتاده مرتب شود.”
باید توجه داشت كه حتی مقدار كم روغن پونه سبب از كارافتادگی كلیه، تشنج و اغما میشود و فرد مبتلا هیچگاه به حال نخست باز نمیگردد، از اینرو
باید از مصرف خودسرانه آن اجتناب كرد.
برگهای پونه خطر كمتری دارند و گیاه پزشكان، نعنای صحرایی را به جای آن تجویز میكنند. سرخپوستان آمریكایی، چای پونه را برای درمان دردهای ناشی از گرفتگی عضلات و همچنین مداوای سرماخوردگی مینوشیدند. در انگلستان نیز چای پونه یك شیوه ی درمانی سنتی خانگی برای سرماخوردگی و زكام بوده است. پونه تعریق را در بدن تحریك میكند و به همین سبب یك درمان موثر برای سرماخوردگی است.
در ‌آشپزی، از پونه برای عطر و مزه دادن به فرنی و همچنین تهیه سس استفاده میشده است، ولی امروزه به علت طعم تند، از پونه استفاده غذایی نمیشود. پونه ماهیچه های رحم را منقبض میكند، بنابراین در دوران حاملگی باید از خوردن آن اجتناب كرد.

دیدگاه خود را به ما بگویید.


+ 5 = 8